Özgürlükiçin topluluğu tarafından hazırlanan e-derginin 23. sayısı yayınlandı. Ben de “Gimp Animasyon Paketi” tanıtım yazısıyla bu sayıya katkıda bulundum. Dergiyi okumak isteyenler 23. sayıya buradan ulaşabilirler.

E-dergi İçeriği

Pardus ve özgür yazılım dünyasından çeşitli haberlerin ve önemli gelişmelerin duyurulduğu Ajans Pardus’un bu hafta 13. bölümü yayınlandı. Program ekibinin sürpriz bir konuğu vardı.  Dinlemekten zevk aldığım çok hoş bir sohbet olmuş. M Ali Alabora‘nın ağzından “GIMP, Kdenlive, Cinelerra, Blender, Avidemux, … ” gibi yazılımların adını duymak ve bunları aktif bir şekilde kullandığını öğrenmek eminim benim gibi pek çok kişiyi de fazlasıyla şaşırtmıştır. Bölüm 14′ü şimdiden sabırsızlıkla bekliyoruz. Emeği geçen herkese teşekkürler. Meraklılar 48 dakikalık güzel söyleşiye buradan ulaşabilir….

Öncelikle tamamen kendisine ait bir web sitesine sahip olmuş. Bu sitede Krita’nın gelişim sürecini hafta hafta takip edebiliyorsunuz. Forum bölümünde soru/sorunlarınıza cevap bulmak, Krita ile tasarlanmış güzel çalışmaları görmek mümkün. Yeni sürümle birlikte kullanıcı rehberini (Krita Hand Book) de yenilemeye başlamışlar ama henüz başlangıç aşamasında. Bir başka eksik kalan nokta da derslerin (tutorials) olmayışı.

Krita önemli özelliklere sahip. GIMP 2.8 yeni özellikler yazısını okuyanlar beklenen özelliklere Krita’nın şu an sahip olduğunu duyduklarında şaşıracaklardır. Tuhaf ama gerçek bu. Hızlı bir gelişim süreci içinde Krita. Tabi bu noktaya gelinmesinde  GIMP tarafından da tartışılan ve pek kabul görmeyen ücretli geliştirici tutma politikasının etkisi görülüyor. (Gerçi GIMP geliştiricileri 2000′li yılların başlangıcında bu yöntemi GEGL için denemişler ve sonuç alamamışlardı. Şu anki tutumları yaşadıkları olumsuz tecrübeden kaynaklanıyor olsa gerek.)

Krita’nın bizlere sunduğu özellikleri kısaca göz atalım;

Dosya Formatları

• bmp: sadece dışa aktarma
• jp2:
• jpeg
• ora
• pdf: sadece içe aktarma
• png
• ppm
• raw: sadece içe aktarma
• tiff
• xcf: sadece içe aktarma

.gif ve .psd dosyaları için çalışmalar devam ediyor.

Katman Çeşitleri

• Katman Grupları: katmanları belli bir hiyerarşi içinde gruplar
• Boya Katmanı
• Fitre Katmanı
• Kopya Katman
• Vectör Katman
• Transparency Mask: İlişkili katmanların parçalarını maskeler.
• Filtre maskesi
• Bölgesel seçim maskesi

ARAÇLAR

Vektörel Araçlar

• Nesne Manipülasyon aracı
• Bağlantı aracı
• Yol aracı
• Serbest yol aracı
• Şablon aracı
• vector shape filter tool
• Güzel yazı aracı
• Gradyen aracı
• Zoom aracı
• pan aracı

Izgara Araçları

• Serbest boya
• Çizgi
• Dörtgen
• Elips
• Çokgen
• Çoklu Çizgi
• Başla
• Darbelenmiş yol
• dynatool
• Renk veya desenle doldur
• Renk seçici
• Gradyen

Tuval Araçları

• Kırp
• Katmanı taşı
• Dönüştürme aracı
• Mesafe hesaplama

Kılavuz Araçlar

• Cetvel
• perspektif ızgara
• Izgara

Seçim Araçaları

• Dörtgen seçim
• Eliptik seçim
• Çokgen seçim
• Ana hatları seç
• Seçimi doldur
• Benzer renkleri seç
• Yol seçim

Renk Modelleri

• RGB: 8, 16 bits integer, 16, 32 bits floating point
• CMYK: 8, 16 bits integer
• Grayscale: 8, 16 bits integer
• La*b*: 16 bits integer
• YCbCr: 8, 16 bits integer
• XYZ: 16 bits integer, 16, 32 bits floating point
• Painterly colorspaces: colorspaces that represent 3-10 wavelength channels in 16/32 bits floating

Krita bunların yanında çeşitli fırça motorları ve filtreler ile kullanıcılarına bir çözümler bütünü sunuyor. Peki görünüm ve işleyişi ile Photoshop muadili olma yolunda önemli gelişmeler kaydeden Krita yerine neden hala GIMP kullanılsın ki? Bu sorunun cevabı kişiden kişiye değişir. Benimkileri şu şekilde sıralayabilirim;

• Zengin filtre, fırça ve desen seçenekleri.
• Her geçen gün sayısı artan kaliteli betikleri.
• .gif desteği. Özellikle animasyonlar için. (Henüz Krita’nın .gif desteği yok)
• Desteklediği uzantıların çokluğu.
• GAP
• Çok sayıda kullanıcı forumu olması
• Geniş kullanıcı kitabı, uygulamalı derslerin çokluğu
• TR desteği
• Geniş kullanıcı kitlesi.
• Krita’nın çizim üstüne odaklanması.
• Yukarıda bahsedilen özelliklerin yakın zaman içinde GIMP’e eklenecek olması.
• Tabi ki uzun süredir kullanmanın vermiş olduğu alışkanlıklar.
• GIMP üç platformda da ( Linux, Mac, Win) bilinen bir marka.

Bazı düğmelere 0, 1, 2 ve 3 numaralarını verdim ve yazı içinde bu numaralarla isimlendirdim. Onları aşağıdaki resimden görebilirsiniz.

(1) Önce güzel bir panaromik fotoğraf bulunur. ( fotoğrafın özgür lisanslı olmasına dikkat ediyoruz, kul hakkına girmeyelim değil mi ? )

bu ders için benim seçimime buradan ulaşabilirsiniz.

(2) Kdenlive ile fotoğraf açıldıktan sonra zaman çizelgesine yerleştirilir ( resmi çizelgedeki en alt ize yerleştirmek sorun yaşamanızı engelleyecektir.) ve Resmin sağından tutularak 15 – 20 saniyeye denk gelecek şekilde biraz çekilir.

(3) Resmin üstünde fare ile sağ tıklanıp Geçiş ekle->composite seçilir. Böylece resmin hemen altında composite geçiş efekti belirir. Resimle aynı uzunlukta olması için bu geçiş efektini kenarından çekerek uzatalım. Tıpkı alttaki resimdeki gibi olsun.

(4) Efendim, buraya kadar kazasız belasız geldik çok şükür. Sıra geçiş efektinin ayarlarında. Yapacaklarımız çok kolay; resmi büyüt, bir keyframe (anahtar kare) daha ekle, kamerayı sağdan sola hareket ettir… O zaman başlayalım.

(5) Efekt ayar bölgesinde resmi tam ekran yapmak için Yeniden boyutlandır (resimdeki 0 numara)->Özel açılan pencerede %350 gibi bir değer girilir.( değer size ve resmin büyüklüğüne bağlı)

(6) Şimdi efekt ayalarında ileri sarma (resimdeki 2 numara) düğmesine tıklanır ve bir keyframe (resimdeki 3 numara) eklenir.

(7) Geri sarma (resimdeki 1 numara) düğmesine tıklanarak ilk keyframe gelinir ve Hizala(resimdeki 0 numara)>Sağ seçilir.

(8) Hepsi bu kadar. Artık Tara düğmesine basarak istediğimiz formatta çıktı alabiliriz.

ve sonuç;

Yazının sonuna gelince düşündüm ki resimli dersler yerine videolu dersler çok daha yararlı olabilir. Bundan sonra biraz da videolu dersler deneyelim… Bu arada unutmadan; ders kdenlive sitesindeki bir videodan uyarlamadır.

(Yazı İngilizce olup aslına buradan ulaşabilirsiniz. Çeviride yazının aslına sadık kalmakla birlikte bazı ufak değişikler yapılmıştır.)

Kuvvetle muhtemel ki GIMP 2.8 sürümü yakında duyurulacak dolayısıyla mevcut geliştirici sürümünü incelemenin ve yeni sürümde nelerle karşılaşacağımızı görmenin tam zamanı. Çok sayıda harika yeni özellikler arasında bizim için en önemlisi katman grupları olsa gerek. Makaleyi 2.8 sürümüne giden yolda bir basamak olan GIMP 2.7 sürümünü (geliştirici sürümü) inceleyerek hazırladık.

1. Nihayet Karşımızda : “Katman Grupları”

Artık dizinler içinde katmanları gruplandırmak mümkün. Tek seferde bir grubun katmanları üstünde taşıma, gizleme, görünür hale getirme gibi işlemleri yapabilirsiniz. Böylece zorlanmadan ve onlarca katman arasında kaybolmadan karmaşık çalışmalar oluşturabileceksiniz. Şu anki haliyle mükemmel olmasa da temel davranışlar oldukça iyi durumda

2. Fırçaları Döndürmek

Çokça dile getirilen bir başka konuda bu sürümle çözüme kavuşmuş oluyor. Artık fırçaları döndürebileceksiniz. Özellikle çizer ve ressamlar için çok kullanışlı bir özellik. Görünüş oranı ( aspect ratio) fırçayı yatay/düşey eksenlerde döndürmenize izin veriyor.

3. Dinamik Fırçalar, dönme, eğim(açı) ve görünüş oranını içine alacak şekilde genişletilmiş durumda.

4. Yeni ve Kullanışlı : Kaynak etiketleme

Bütün GIMP kaynakları ( fırçalar, yazıtipleri, gradyenler, şablonlar) artık etiketlenebilir. Böylece etiketlere göre kaynakları süzebilir, kaynakların büyük bölümünü kolayca yönetebilirsiniz.

5. Nihayet : “Tuval üstünde düzenleme”

İstediğiniz taktirde (tabi eski yöntemle de devam edebilirsiniz) yazı düzenleme işlemlerini harici bir pencereye gerek kalmadan tuval üstünde yapabilirsiniz. Yazıtipi özellikleri genişletilmiş. Bununla birlikte sadece metin içindeki bir kelimeye düzenlemek hala mümkün değil (ancak bütün metni düzenleyebiliyoruz).

6. “Path from text” içerik menüsüne taşındı.

7. “Giriş alanında hesaplama” yapmak artık mümkün. Örneğin bir resmi şu hesap şekliyle ölçekleyebilirsiniz: “2*100px+1in” Bu değer istenilen birime çevrilecektir (verilen örnekte 272 px).

8. Yeni ön tanımlı gradyenler eklenmiş durumda; ön plan rengi ile arkaplan rengi arasında keskin geçiş.

9. Katman Kipleri daha kolay bir kullanım için işlevlerine göre yeniden gruplandı. Örneğin resmi koyulaştıran bütün kipler bir arada olacak şekilde yeniden düzenlendi.

10. Tamamen farklı :JPEg, PNG gibi diğer formatlara çevirmek artık Dosya>Kaydet yolu ile yapılmıyor. Bunu için Dosya>Dışa aktar yolunu kullanacağız.

Dosya>Kaydet yolu “.xfc” gibi bilindik GIMP formatlarını kaydetmede kullanılacak. PEG, PNG, TIFF gibi resim belgeleri oluşturmak için Dosya>Dışa aktar yolunu kullanmak zorundasınız. Böylece kullanıcılar için zaman kaybı önlenmiş olacak.

11. Hızlı dışa aktar (JPEG ve PNG için) ile her seferinde özel seçeneklerle uğraşmak zorunda kalmadan hızlı kayıt yapın.

Dışa aktar menüsünün altında yer alan bu özellik ile özelleşmiş ayarlamalara gerek kalmaksızın resminizi hızlıca dışa aktarabilirsiniz.

12. Resim Paleti : CSS, JAVA, PYTHON veya DÜZ METİN olarak çevir

Artık renk değerlerini çok farklı formatlara çevirebilirsiniz. Eğer PHP, Python veya Java’yı seçerseniz renkler değişkenler olarak belirlenir. CSS için isimsiz sınıflar oluşturulur ve sadece düz yazılar Hex kod listesi içerir.

13. Vektör katmanlar 2006′dan bu yana eklenmeliydi ama şu anda 2.8′in duyurulmasıyla birlikte iyi bir şans yakalandı. Eğer planlanan zamana uyarsa bu özelliği de göreceğiz.

14. Araç Penceresinin özelleştirilmesi, Düzenle/Ayarlar penceresinden mümkün. Araçlar önceliklerine göre sınıflandırılabilir ya da tamamen kaldırılabilir.

15. Kısa yollar

Yeni : Alt(+Shift)+click = Katmandan Alfaya

Yeni : Ctrl+Shift+E = Dosya>Dışa aktar

Yeni : Ctrl+E: Hızlı dışa aktar

Düzenlendi : Ctrl+Shift+R = Tuvali pencereye uydur

Düzenlendi : Ctrl+R = Pencereyi tuvale uydur

16. Diğer değişiklikler ;

– Tuval sınırları artık “manyetik”

- JPEG2000 desteği

- 16 bit Raw içeri aktarma desteği

17. GEGL kütüphanesi bundan sonra katman kipleri ve resmin sonuçlanması için katmanların karıştırılmasından sorumlu.

En önemli GEGL fonksiyonları artık GIMP’e eklenmiş durumda, böylece 2.10 ‘dan 3.0 sürümüne geçiş planı uygulanmış oldu. Bu, gelecek sürümlerde harika özelliklerin eklenmesini sağlayacak çok önemli bir başka gelişme.

18. – Çalışma penceresi simge durumuna küçültüğünde araç penceresi ve diğerleri artık görünmüyor.

- Pencere simge durumuna küçültüldüğünde araç kutusu ve diğer pencereler artık görünmüyor.

- Kapama düğmesine (X) basıldığında artık uygulama tamamen kapanmıyor (araçlar penceresi hariç). GIMP; son çalışma penceresi kapatıldığında ya da Dosya>Çık yolunu kullandığınızda kapanıyor.

Çeviri : Şaban Kuş

GimpTR ekibi olarak işimiz ve özel hayatımızdan vakit çalarak özgür yazılım dünyasına katkıda bulunmaya çalışıyoruz. Yaptıklarımızı ve yapmaya çalıştıklarımızı ocak 2009′da şu şekilde yazmışım. Ayrıca özgürlükiçin e-dergi’nin 17. sayısında bize ayrılan sayfalarda kendimizi ifade etme işini biraz daha detaylandırmıştım. Gücümüz ve nefesimiz yettiği müddetçe bir şeyler yapmaya devam edeceğiz. Şu ana kadar 3 yazar tarafından 140 adet içerik eklenmiş siteye. Bu dersleri tek tek inceleyip uygulayanlar GIMP kullanımında önemli bir düzeye geleceklerdir düşüncesindeyiz.

Bizi düşündüren konulardan biri sitemizin teması idi. Görünümü blog havasından kurtarmak istiyorduk.. İkimizin de yoğun iş temposu buna müsade etmeyince, gece 12 ve sonrası çalışmaları devreye girdi. Şu an için çeşitli eksikleri olmakla birlikte netice içimize sindi sayılır. Görünüm ve içerikle ilgili sizlerin yorum ve önerilerini bekliyoruz. Ayrıca içeriğe katkıda bulunmak isteyen herkese kapımız açık.

Hugin; açık kaynak kodlu,  panaromik resim birleştirme yazılımıdır. Yani bir terzinin çeşitli parçaları birleştirerek bir elbise dikmesi gibi siz de çekeceğiniz fotoğrafları Hugin ile birleştirerek bir manzaranın örneğin 360 derecelik görüntüsünü oluşturabilirsiniz. Geçtiğimiz ay 0.8 sürümünü çıkaran Hugin yeni özellikleri ile göz dolduruyor.

İsterseniz bu değişikliklerden bazılarına göz atalım;

Hızlı Önizleme Penceresi : Hızlı Önizleme penceresi, değişiklikleri eş zamanlı göstermek için OpenGL grafik hızlandırmasını kullanıyor. Çalışma penceresinde yaptığınız işlemler interaktif olarak hızlı önizleme penceresinde de görülüyor.

Çevrimiçi Yardım : İngilizce kullanıcı kitabının içeriği genişletilmiş. Sitesinde yeteri miktarda örnek uygulamalar var.

Çeviri çalışmaları : Yeni diller eklenmiş maalesef içlerinde Türkçe yok.

Yeni Panaroma Tasarımları: Panaroma çalışmaları için geniş gözlem alanı gereklidir ve Hugin sanal geniş açılı merceklerin simulasyonunda gayet başarılıdır. Ressam ve sanatçılar fotoğrafçılara göre daha iyisini yapabilse de fotoğrafik perspektife doğru sıkıştırmalarda sıkça bozuk görünümler çıkabilir. Hugin, vedutismocu ressamlardan etkilenerek, Pannini, Biplane ve Triplane gibi çok daha zarif geniş açılı perspektif tasarım yöntemlerini sunmaktadır.

Yığın İşleyici : Hugin projeleri oluşturmak şimdi eskisine göre daha kolay. Genelde birleştirme işlemi sırasında bilgisayar yavaşlar ve ikinci bir iş yapmak zorlaşır. Şimdi yığın işleme aracı ile birleştirme olayı sizin için en uygun zamana kadar bekletilir. Projeleriniz Hugin tarafından sıraya alınır ve ayrıca yazılım size; iptal, durdurma ve yeniden düzenleme işlemlerini kolayca yapabileceğiniz işlem izlemesi sunar.

Kontrol Noktası Oluşturucu : Henüz özgür kontrol noktası oluşturucusu yok, dolayısıyla kontrol noktalarını elle belirlemeniz gerekiyor. Aslında bu kulağa pek hoş gelmese de bazı eklentilerle bu sorunun üstesinden gelmekte mümkün. Şu eklentileri inceleyebilirsiniz;

• autopano-sift-C
• panomatic match-n-shift
• Autopano-SIFT
• Autopano freeware version

Bu yazıyı sürüm notlarından esinlenerek yazdım. Yeni sürümle gelen çok daha fazla özellik var. Yazılımın 0.8 sürümü henüz Pardus depolarında yok ama genel kullanım için  0.7 sürümü de yeterli kullanışlılığa sahip. Ayrıca daha detaylı bilgi için aşağıdaki adresleri ziyaret edebilirsiniz.

• Hugin, Enblend ve Gimp ile panoramik bakış açıları oluşturmak
• Pardus wiki
• Enixma Dergi – sayı 15
• Hugin örnekleri (İngilizce ve diğer dillerde)

Boyutu küçük keyfi büyük bir oyunum olsun isterseniz Blobby Volley tam size göre demektir. Yapmanız gereken tek şey Pardus depoda bağımlılığıyla birlikte sadece 3 MB olan oyun paketini paket yöneticisi yardımıyla siteminize kurmak. İster 2 kişi, ister bilgisayara karşı tek kişi, isterseniz de çevrimiçi oynayabileceğiniz basit ama zevkli bir valeybol oyunu.

Açılış ekranında bulunan menüler;

• NETWORK GAME : İnternet üzeriden diğer kullanıcılarla plaj valeybolu oynayabilirsiniz.
• START : Oyunu başlatır. Basmadan önce OPTIONS bölümünden gerekli ayarları yaptığınıza emin olun.
• OPTIONS : Oyunun ayarlarının yapıldığı bölümdür. Eğer bir arkadaşınız ile birlikte oynayacaksanız her iki kullanıcı da Human (İnsan) olarak seçilmelidir. Bilgisayara karşı oynayacaksanız bir taraf Human, diğer taraf Human’ın altında yer alan oyunculardan biri olmalıdır. Listede yer alan oyuncular ustalıklarına göre sıralanmışlar. Ayrıca bu bölümde klavyedeki kontrol tuşları için INPUT OPTIONS; oyuncu rengi ve tam ekran kipi için GRAPHIC OPTIONS; arkaplan, ses seviyesi ve oyun hızı için de MISC OPTIONS başlıkları bulunmaktadır.
• WATCH REPLAY : Önceden kaydedilmiş oyunları listeden seçerek izleyebilirsiniz.
• CREDITS : Oyunu geliştiren yazılımcı ve grafikerlerin isimlerinin bulunduğu bölüm.
• EXIT : Oyundan çıkış

keyifli oyunlar dilerim…